TP.HCM vừa phê duyệt chủ trương đầu tư dự án Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ với tổng vốn hơn 50.820 tỷ đồng, tương đương gần 2 tỷ USD. Công trình được kỳ vọng trở thành trung tâm logistics mới của khu vực phía Nam, góp phần nâng cao năng lực vận tải hàng hóa quốc tế của Việt Nam. Đồng thời, sự hình thành cảng nước sâu quy mô lớn này được đánh giá sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ đến các khu đô thị ven biển, trong đó có đại đô thị Vinhomes Green Paradise tại Cần Giờ.

Phê duyệt dự án cảng nước sâu quy mô lớn gần 2 tỷ USD

UBND TP.HCM đã chính thức phê duyệt chủ trương đầu tư dự án Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ với tổng vốn hơn 50.820 tỷ đồng. Đây là một trong những dự án cảng biển có quy mô lớn nhất từng được triển khai tại khu vực phía Nam.

Theo kế hoạch, dự án do liên danh Geleximco – ITC – SCIC đề xuất đầu tư. Trong tổng vốn của dự án, khoảng 15% là vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư, phần còn lại sẽ được huy động từ các nguồn tín dụng và thị trường tài chính.

Cảng Cái Mép Hạ được xây dựng tại khu vực cuối tuyến đường 965, thuộc cụm cảng Cái Mép – Thị Vải, nơi được đánh giá là một trong những khu vực có điều kiện tự nhiên thuận lợi nhất Đông Nam Á để phát triển cảng nước sâu. Khu vực này có luồng hàng hải sâu và ổn định, cho phép các tàu container siêu trọng tải có thể ra vào cảng thuận lợi. Đây là yếu tố quan trọng giúp Cái Mép Hạ có khả năng trở thành điểm trung chuyển hàng hóa quốc tế quy mô lớn trong tương lai.

Khả năng tiếp nhận tàu container siêu trọng tải

Một trong những lợi thế lớn của cảng Cái Mép Hạ là khả năng tiếp nhận tàu container có trọng tải trên 150.000 DWT. Đây là nhóm tàu container siêu lớn đang được sử dụng phổ biến trên các tuyến vận tải xuyên đại dương.

Nhờ điều kiện luồng lạch tự nhiên thuận lợi, tàu hàng quốc tế có thể cập cảng trực tiếp mà không cần trung chuyển qua các cảng trung gian như Singapore hoặc Hong Kong. Điều này mang lại nhiều lợi ích quan trọng cho hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam. Thời gian vận chuyển hàng hóa sẽ được rút ngắn, đồng thời chi phí logistics cũng giảm đáng kể.

Trong bối cảnh chi phí logistics của Việt Nam hiện vẫn chiếm khoảng 16 đến 17% GDP, cao hơn mức trung bình của nhiều quốc gia ASEAN, việc hình thành các cảng nước sâu có khả năng tiếp nhận tàu lớn được xem là yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Khi đi vào hoạt động, cảng Cái Mép Hạ sẽ góp phần mở rộng năng lực thông quan hàng hóa cho toàn bộ khu vực phía Nam, đồng thời củng cố vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hình thành trung tâm logistics tích hợp quy mô lớn

Theo quy hoạch, Cảng Cái Mép Hạ không chỉ đơn thuần là một cảng container mà còn được định hướng phát triển thành trung tâm logistics tích hợp quy mô lớn. Hệ thống hạ tầng tại đây sẽ bao gồm nhiều chức năng như trung chuyển container quốc tế, kho ngoại quan, depot container, trung tâm logistics đa phương thức và các dịch vụ kỹ thuật hàng hải.

Ngoài ra, khu vực cảng còn được quy hoạch các trung tâm phân phối hàng hóa xuất nhập khẩu, giúp kết nối trực tiếp với các khu công nghiệp và trung tâm sản xuất của vùng Đông Nam Bộ.

Dự án sẽ được triển khai theo ba giai đoạn với thời gian phát triển kéo dài đến năm 2045. Việc phân kỳ đầu tư giúp tối ưu hóa nguồn vốn và đảm bảo phù hợp với tốc độ phát triển của thị trường logistics. Sau khi hoàn thành toàn bộ, cảng Cái Mép Hạ được kỳ vọng trở thành một trong những trung tâm logistics quan trọng nhất của khu vực Đông Nam Á.

Hình thành khu thương mại tự do gắn với hệ sinh thái cảng biển

Một trong những điểm đáng chú ý trong quy hoạch phát triển khu vực Cái Mép là kế hoạch hình thành khu thương mại tự do Cái Mép – Long Sơn – Phước Hòa. Mô hình khu thương mại tự do, thường được gọi là FTZ, đang được nhiều quốc gia áp dụng để thúc đẩy thương mại quốc tế và thu hút đầu tư.

Tại các khu FTZ, doanh nghiệp thường được hưởng nhiều chính sách ưu đãi về thuế, hải quan, tài chính và logistics. Điều này giúp tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi cho các hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu và trung chuyển hàng hóa.

Nếu được triển khai đồng bộ, khu thương mại tự do kết hợp với hệ thống cảng nước sâu sẽ tạo nên hệ sinh thái logistics hoàn chỉnh cho khu vực Cái Mép.  Mô hình này tương tự các trung tâm logistics nổi tiếng trong khu vực như Klang của Malaysia hay Laem Chabang của Thái Lan. Sự phát triển của hệ sinh thái logistics này được kỳ vọng sẽ thu hút thêm nhiều doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu và các nhà đầu tư quốc tế đến với khu vực phía Nam Việt Nam.

Kết nối đồng bộ với sân bay Long Thành và hạ tầng giao thông chiến lược

Trong chiến lược phát triển dài hạn, cảng Cái Mép Hạ sẽ được kết nối với nhiều dự án hạ tầng quan trọng của khu vực Đông Nam Bộ. Các tuyến giao thông chính dự kiến kết nối trực tiếp với cảng bao gồm cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, hệ thống đường vành đai khu vực TP.HCM và mạng lưới cao tốc liên vùng. Đặc biệt, cảng sẽ có sự liên kết chặt chẽ với sân bay quốc tế Long Thành, dự án hàng không trọng điểm đang được xây dựng tại tỉnh Đồng Nai.

Bên cạnh đó, tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành trong tương lai cũng sẽ đóng vai trò kết nối vận tải hàng hóa giữa cảng biển và sân bay. Sự kết hợp giữa cảng biển, sân bay và mạng lưới giao thông cao tốc được xem là nền tảng để hình thành hệ thống vận tải đa phương thức hiện đại cho khu vực phía Nam.

Vinhomes Green Paradise hưởng lợi từ hệ sinh thái cảng biển

Trong bối cảnh hạ tầng logistics và cảng biển đang được đầu tư mạnh mẽ, khu vực Cần Giờ được đánh giá là một trong những địa bàn có tiềm năng phát triển mới của TP.HCM.

Tại đây, đại đô thị Vinhomes Green Paradise đang được quy hoạch với quy mô khoảng 2.870 ha, định hướng trở thành khu đô thị biển tích hợp nhiều chức năng. Dự án nằm tại cửa ngõ biển phía Đông Nam TP.HCM, có vị trí thuận lợi để kết nối với các tuyến giao thông và hệ thống cảng biển chiến lược của khu vực.

Sự phát triển của cảng Cái Mép Hạ cùng với cụm cảng Cái Mép – Thị Vải giúp gia tăng khả năng kết nối quốc tế cho khu vực ven biển phía Nam. Điều này mở ra cơ hội phát triển cho các lĩnh vực kinh tế biển như du lịch, thương mại và dịch vụ. Đồng thời, hệ thống cảng biển hiện đại cũng góp phần thúc đẩy sự hình thành các trung tâm đô thị ven biển mới, thu hút cư dân, nhà đầu tư và du khách.

Hình thành chuỗi đô thị – cảng biển – logistics phía Nam

Sự ra đời của cảng Cái Mép Hạ được xem là một phần trong chiến lược phát triển chuỗi kinh tế biển của khu vực phía Nam. Mô hình phát triển này bao gồm sự kết hợp giữa các cảng biển nước sâu, trung tâm logistics, sân bay quốc tế và các khu đô thị ven biển. Nhiều quốc gia phát triển đã áp dụng mô hình tương tự để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và mở rộng không gian đô thị.

Tại Việt Nam, việc phát triển hệ thống cảng biển tại khu vực Cái Mép kết hợp với các đô thị ven biển như Vinhomes Green Paradise được kỳ vọng sẽ tạo nên hệ sinh thái kinh tế biển hoàn chỉnh. Hệ sinh thái này không chỉ phục vụ hoạt động thương mại quốc tế mà còn góp phần thúc đẩy các ngành du lịch, dịch vụ và bất động sản ven biển.

Động lực mới cho kinh tế biển phía Nam

Việc phê duyệt và triển khai dự án Cảng Cái Mép Hạ đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược phát triển hạ tầng logistics của TP.HCM và khu vực Đông Nam Bộ.

Khi cảng đi vào hoạt động, năng lực vận tải hàng hóa của khu vực sẽ được nâng lên đáng kể, giúp tăng cường vị thế của Việt Nam trong mạng lưới thương mại toàn cầu. Đồng thời, hệ thống cảng biển hiện đại kết hợp với các dự án đô thị ven biển quy mô lớn đang từng bước định hình diện mạo mới cho khu vực phía Đông Nam TP.HCM.

Trong dài hạn, sự kết hợp giữa hạ tầng logistics và các khu đô thị biển như Vinhomes Green Paradise được kỳ vọng sẽ tạo ra động lực phát triển bền vững cho toàn bộ vùng kinh tế phía Nam.